Groentips & Groeninfo

19 april: Brian Kabbes: van aardappel tot Dahlia

Op deze laatste avond van het seizoen vertelt Brian ons alles over de Dahlia en de aardappel, en dan vooral: wat zijn de overeenkomsten tussen deze twee? Voor de pauze gaat het over de aardappel en na de pauze over de Dahlia.

De aardappel komt uit het Andesgebergte, de Inca’s verbouwden ze al lang geleden. Via de Spanjaarden kwam de aardappel naar Europa. Deze aardappel was wel heel anders van vorm en kleur dan de aardappelen die we nu in de winkel hebben liggen. Overigens is de zoete aardappel helemaal geen familie van de echte aardappel, de nachtschade-achtigen. Vroeger waren aardappeleters vooral de armoedelijders. Nu eet nog steeds 1 op de 6 mensen 2 tot 3x in de week aardappelen. De Ierse hongersnood kostte aan 1 miljoen Ieren het leven.

Tegenwoordig kennen we de aardappel ook in andere vormen: patat, chips, maar ook lijm en stijfsel worden van aardappel gemaakt. De aardappel is familie van de tomaat, evenals de paprika, de (Spaanse) peper en de aubergine. Ook bijvoorbeeld de alruin (bekend van Harry Potter), lampionplant, petunia ‘million bells’ en de Brugmansia zijn familie. Bintje is een bekende aardappel, genoemd naar het meisje Bintje uit de klas van meester Jansma, die deze aardappel kweekte. Een andere bekende is de Opperdoezer.

Na de pauze gaan we verder met de Dahlia. Evenals de aardappel afkomstig uit Zuid-Amerika. In Mexico werden ze gegeten, een andere overeenkomst. De Dahlia is genoemd naar Anders Dahl, voordat hij echter de Dahlia in het echt zag overleed hij. Plantenjagers namen veel risico om nieuwe soorten te ontdekken, zoals malaria en krokodillen. De wilde soorten hebben meest enkele bloemen. Er zijn zo’n 38 wilde soorten. Twee daarvan zijn gebruikt om 20.000 rassen te kweken! Bidens, Afrikaantje en Cosmea zijn familie van de Dahlia, dat is vooral goed te zien aan de chocoladecosmea.

De Dahlia is dus een tropische plant. Een boomdahlia kan wel 11 meter hoog worden, maar kan niet in ons klimaat overleven. Bovendien bloeit hij dan rond kerst. De bloemblaadjes van de Dahlia en Afrikaantje worden in Zuid-Amerika gebruikt om verf te maken.

Een aantal Dahliasoorten komen voorbij, de cactusdahlia, waterleliedahlia en allerlei andere soorten. Brian geeft nog tips om dahlia’s te kweken, zet ze niet te vroeg buiten, in juli kan het ook nog wel. Zaaien is goed te doen en verrassend! Van de knollen kun je ook stekjes halen, er moet dan wel een stukje stengel bij zitten. Voordat je Dahlia’s naar binnen haalt, moet het flink gevroren hebben. Een paar dagen laten drogen op zijn kant, stop ze in een doos en bewaar ze op een koele plaats.

We bedanken Brian voor de leuke lezing!

meer
24
May
Natuurlijk zaaien: Aquilegia ‘Nora Barlow’
23
May
Bericht uit Singapore